59. Eîne van os


Vae, Limburgers, staon d’r um bekindj det ve chauvinistisch zeen. ’ne Limburger vingtj noow einmaol det ziên lând ’t schoeënste vanne werreldj és. Ich dînk det edereîn dae e bitje hert hieët vör z’n geboeërtestreek det wul vingtj. Mer zégktj noow zelf...dae oongerste slinger van Nederland és toch ouch ’n apaart dael van oeës lând! As vae êrges ângers ‘ne Limburger tieëgekaome ésj al gaw: ”Och, eîne van os!” En de ieërste wuuërd van townadering zeen al rap gezagdj.

D’r weurtj wul ‘s doeër fanatiekelinge geopperdj um uut alle dialekte van Limburg ein standaardtaal te make. ‘ne Flînke vênt -of vraw- dae uut di-j verschillendje dialecte eîn gehieël kân make. Kaltj mer ‘s mét eîne uut Kerkrade of dao umtrîntj. Geî woeërd krieje mej. Merjeh, ’t keumptj wul uutte moond van eîne van os....

Chauvinistisch en meschien ouch wul e bitje ingebieëldj zeen de Mestreechtenaere. Towgegaeve, ’t mót gezagdj, Mestreecht és meschien wul de schoeënste stad van ’t lând. En komplieët boetelând. Oppe brevebösse stieët déks nog ‘lettres’ in plaats van beej os ordinair ‘brieven’. Mer de Mestreechtenaer zelf meintj ouch dette wat mieër és as vae, de bleutjes uut de ânger stedjes en dörpkes. Hae hieët al rap z’n meining oeëver uch klaor. Ge waertj geklassificieërdj as boor of as Hollander. Det és dudelike taal. Dao hove ze in Mestreecht neet lang oeëver nao te dînke.

Towgegaeve, Mestreecht hieët wul wat. Ge zoetj op ‘ne zoondigemêrge ‘s ’n tas koffie mótte gaon drînke op ’t Vrijthof. Hieël sjiek Mestreecht flanieërtj dan inne soondese kleî-jer doeër ’t hertje vanne stad. Edereîn mót kinne zeen det de rasechte Mestreechtenaer soondes kêrktj inne Servaas of de Slevrawwekêrk. Ajje e bitje gelök hetj, keumptj ounog de gouverneur in z’ne deenstwage mét chauffeur en e vlegske vuuërop deftig en vörâl lânksaam vörbeej gevare. Neet alle terrase zeen good genóg vör de Mestreechtenaer. Neîn, de mieëste waere bezatte doeër de toeriste. Neîn, tösse det vôlk veugtje zich neet. De sjiek zitj beejeîn inne kefee oppen hook op bekans gepachtdje plaatse.

‘ne Kinnes van mich in mien woeënplaats keumptj zjuust wi-j z’n vraw uut Mestreech. Ze zeen d’r geboeëre en getoeëge. Hae in Wiêk, zeuj midde inne stad. Thoês in Braobentj kalle ze oongereîn altiêd Mestreechs mer métte wichter kalle ze Nederlands. Det ligktj vör de hând. Di-j wichter laeve heej. Mer ’t blood kruûptj woeëtj neet gaon kân. Ze hebbe iêverig geperbieërdj de wichter de leefdje vör Limburg beej te brînge. Det és mer gedéldjelik gelöktj. Wi-j d’n aodste zooj gaon studieëre kwoom toch de universiteit van Mestreecht oppe proppe. ’t Hieët effe gedeurdj mer Limburg hieët naeve e conservatorium, ’n tenieëlschoeël z’nen eige universiteit gekrieëge. En dao zeen ze mer wat gruuëts op.

’t Loog vör de hând det de jóng z’n gedachte ‘s leet gaon oeëver studieëre in Mestreecht. Waat haaje ze 'm te beeje? Jao, de geavencieërdje en praktijkgerichtdje meneer van opleî-je stóng um wul aan. Gelökkig woorte aangenoeëme. Noow nog ’n oongerkaome zeen te vînge. Hae krieëg ’t advies um op ‘ne zaoterdig inne binnestad de wînkels in te gaon. Dao stónge altiêd wul jóng minse as verkuîper ‘ne cênt beej te verdeêne. De ervaring lieërdje detter mieëstal wul eîne ’n adres vör ’n studentekamer wis.

Mét ziene pap taffeldje hae op ‘ne zaoterdig doeër de Groeëte en de Kleine Staat. Alle bedeendjes inne wînkels klâmpdje hae in keurig Nederlands aan. Mer law loêne. Neême kos ‘m hêlpe. Pap zag: “Zal ich ‘s perbieëre?” Nuuëtelik zag de zoeën: ”Gae bekiektj ‘t uch mer.” Inne ieërste de béste sjieke wînkel waogdje pap in vloeiendj Mestreechs zien kâns. Eîne van os zocht ’n studêntekamer. Nao twieë poeëginge waasj raak. Glûnderendj kwoom pap nao boete. Zoeën Louis haaj d’r ziene boêk allang van vôl. Det waas dudelik: ”Mestreecht kân mich de rök op asj zoeë mót. Tösse dit eigenzinnig vôlk wil ich neet hoeze.” Louis hieët noeëts in Mestreecht gestudieërdj.

Ton Bijsterveld-Claessens, september 2015