60. Geîne lieëge gânk....


’t Hoêshaoje van Mina en Koeëb leep as gesmieërdj.

Vader Koeëb wêrkdje as tummermân inne bouw. Moôder Mina haaj e wînkelke. Ze verkoch knuîpkes in alle soeërte, kaartjes stopgare, illestiek, nejgare, sloêtspelle en mieër van det gerej det véltj oonger de têrm ‘klein vak’.

Groeëtvader en groeëtmoôder van moôderskânt woeëndje beej eur in. Same mét Mina dieëj groeëtmoôder ’t hoêshaoje. Groeëtvader tuuldje wat aerpel en greuntjes inne groeëten hoeëf.

Van leverli-j kwome d’r nog wat ‘kostgêngers’ beej. Bekans eders jaor e kösterkindje. Mer métte hölp van de twieë aodjes leep alles op raedjes.

Mina lieërdje de wichter van kleinsaafaan eur hendjes te laote wappere. Det wiltj zégke: mej aanpakke. Edereîn vanne femiêlie wis dejje noeëts mét lieëg hang nao boeëve of de kuuëke in góngtj. “Geîne lieëge gânk”, woorter gerope as d’r oeëts eîne wat oppe trap leet ligke.

’t Wînkelke woort ammèr drökker bezóchtj en oppendoor uutgebrédj mét diverse takke van textiel. Gelökkig blieëf groeëtmoôder nog lang e prêl vrawke. Ze blieëf joonk doeër de zörg vörre wichter.

Inne waek woorter hejop gewêrktj. De zoondig waas vör de wichter. Smêrges ieërst de gânk nao de kêrk. Umstebuuërt mét pap of mam. Zoeë waas d’r altiêd oppas vör de kleinste. Nao ’t middigaete kwome beej slecht waer thoês de spuuëlkes oppe taofel en beej good waer wândeldje de hieël klocht oppe groeëtaojers van pap ziene kânt  aan. De breurs enne zösters veugdje zich gaer beej de femiêlie. De mansluj zatte zich aan ’t kaarte. Inne kortste kieëre waas de groeëte kuuëke blaw vanne sigarerouk. Groeëtvader verwindje z’n schoeënzuuëns mét ‘ne rejale jónge klaore. En zelf preufdje hae d’r ouch ‘s good van. De vröllie keuveldje oongereîn en wisseldje ’t léste noets vanne naober uut; alle zeêke, geboeërtes, stêrfgevalle en neteurlik de schandâle passieërdje de revue.

De wichterkes spuuëldje inne groeëte bóngerd. Aaf en tow kwoom d’r eîne bäökendjes nao binne. Groeëtmoôder wis dan mét e babbeltje of ’n kermèl de traone te druuëge. Asse gelök haaje toverdje groeëtmoôder uut de tes oonger eur schörte wat kleingêldj tevuuërschiên. Oonger geleî-je vanne aodste kleinkîndjer woorter nao ’t snuîkwînkelke gegânge. Vör e paar cênt kochtdje dao ‘ne bakkesvôl of e buulke snuf.

Wi-j de wichter wat groeëter woorte, trok moôder zich ammèr mieër uut de dagelikse gang van zake trök. Ze blieëf smêrges wat langer ligke en leet zich de gezét, ’n tas thieë en ’n beschuut op béd brînge. Oppendoor wore de joonges aod genógt um beej ‘ne baas te gaon wêrke. De maegtjes noeëme de take van moôder en groeëtmoôder van leverli-j oeëver. ’t Aodste woort verkuîpster in’t wînkelke, ’t twieëdje woort nejster en ’t jóngste waas de koffiezétter en dieëj ’t hoêshaoje.

Sóms woeëj ’t joonk vôlk ouch wul ’s op stap of nao de film. Aaf en tow woort det towgestânge. Vader waas d'r neet zoeë vuuër. Hae oongerstreepdje zien weigering mét de wuuërd: ”Ge hooftj neet van eder vuuëgelke e vaerke te hebbe.” Asse det zagt wis edereîn woeëtj op stóng.

’t Kwoom zoeë wiêt det moôder Mina alles aanne dochters oeëverleet. Ze brach eur daag doeër mét laeze en oeëverschriêve van schoeën versjes en uutspraoke. Wi-j emes eur ‘s vroog woeërum det ze zoeë eur gemaak heel, haaj ze eur antwoeërd drek klaor: ”Waat meindje, zés osse groeëtgebrachtj en dan zelf de ker trékke? Ich dînktj neet!”

’t Waas wul oeëverdudelik weem di-j ‘osse’ wore. Ze haaje ’t mét de paplieëpel binne gekrieëge....! Geîne lieëge gânk.....


Ton Bijsterveld-Claessens, september 2015