39. ’t Täöfelke van twelf


As ich in mieën eige laeve begin te dabbe kom ich al gaw tot de ondaeking det ’t jaor van miene twelfdje verjaordaag  ’n apaart jaor woor. ’t Gong bi-j os nerges ângers oeëver dan oeëver mien towkoms en mieër spesjaal oeëver wi-j mien opleijingstraject mos ingevöldj waere.  Nao de mulo, de m.m.s. of toch mer nao de huishoudschoeël ? Det léste woej ich in gei gevâl, want ich haaj mich vuuërgenoeëme schoeëljuffraw te waere. En dan kwoom nog ’t meujlikste: nao schoeël in Wieërt of toch dae ‘stroatjoekel’ mer op e pensionaat parkieëre.  Pap en Mam maakdje de kuuës. Hieël invoudig.......  En ’t jaor waas al zoeë arig begonne: ich waas  ‘groeët maegtje’ gewoeëre. Jao fein, edere maondj ôngemaak en boeëkpien. En woeërum ?  “Det huuërste later wul asse wat aojer bést.”   

De jaore volgdje diendânger op: aafstudiere, baan zeuke, definitief ’t aojerlik hoês uut, op vri-jersvuut en trawwe. Weer wore d’r twelf jaor um en vae woorte verbliedj mét de geboeërte van oeës ieërste kösterkindje.   Oeës laeve leep de loup zoeëasj zich huurtj asj allemaol mejzitj.

Wi-j d’r weer twelf jaor um wore- ich waas intösse 36 jaor- gong oeës aodste nao de middelbare schoeël.  ’t Mocht- mét e bitje onopvallendj beejsteure-zelf z’n kuuës make.  Waat haaj ich ’n zörg ! Det wecht doeër waer en windj doeër ’t drökke verkieër.  “Loslaote, mam,” waas de boeëdschap.

Oeës drej wichter gonge mét eur achttieën inne vriemdje studiere. En mam ? Di-j haaj last van ‘t ‘empty house syndroom’. ...In ’t Wieërts plat eweg gezagd: last van ’n lieëg kiet.

Tösse de bedrieve doeër hotteldje ich aan op de 4x12: 48 jaor. D’n oeëvergânk begos te kernistele. De hormone zörgdje vör hieël wat ôngemaak: vapeurtjes – gewoeën oppe gekste ti-je zweite – en ge wisseldje nogal ‘ns van lache nao bäöke  um ‘ne niks. ’t Aodste stong op trawwe.   Binne e paar jaor wore oeës drej wichter getrawdj en ’t hoês woort weer bezatte  mét ‘ne louprék en ‘ne kakstool. In modern spraok: ’n box en ’n kindjerstool. ’t Woort weer ‘ne gezellige tiêd mét di-j klein debberkes oeëver de vloer.

Weer 12 jaor later - ich gong nao de zeistig -  ‘t aodste kleinkindj verruuldje de basischoeël vuuër de midelbare.  Zoeë stillekesaan begoste vae uut te kieke nao ’t pensioen. De wichter wore op eur plaats en vae zuuje kinne staon en gaon woeë ve mer wildje. D’r woorte planne gemaaktj um groeëte reize te gaon make.   

Nao ’t bereike van de 72 jaor begoste de knuuëk heej en dao wat te krake. Klein ôngemake en ge zoogtj ‘ns wat mieër as uch leef woor d’n dokter.  De groeëte reize woorte klein uutstepkes mét de trein asj weer vreej reize woor leeptdje mej inne stoet vanne ‘grieze gôlf’.

84 jaor: alles waat al ‘ns gebuurtj woor kwoom weer op oeëze  paad mer now bi-j de wichter en kleinkindjer. D’r verschoeëf heej en dao wul wat: me trawdje neet of vôl aojer, krieëg gein wichter mer pakdje zich wichter, ouch e maegtje moch studiere waatj zelf woej en de jong vraw kos zoeë lang blieve werke asse mer zin haaj. Vae kieke contênt trôk  op e schoeën laeve en verkneukele os inne herfst van oeës laeve. Herfst es in ’t ingels harvest en det beteikentj augst. Oeës augst es ‘ne rieke augst.

De volgendje twelf jaor wachte ve mer ‘ns aaf wat ’t laeve nog vuuër os in petto hieët. Aanne volgendje generaties es beloeëfdj det se hendjig de hongerd of zelfs de hongerdtweentjig hale. Zeuj kinne dan ’t täöfelke van twelf vôl make         

Februari 2014 Ton Bijsterveld-Claessens